Samenvoegen gescheiden WTW-systemen

Helmond, maart 2021

Mijn huis is uitgerust met twee ventilatiesystemen met warmteterugwinning (WTW), (de grijze units op de eerste foto). De linker voor de begane grond en de hoofdslaapkamer, de rechter voor de eerste en tweede verdieping, zonder de hoofdslaapkamer.
Dat de installaties gescheiden zijn lag aan de capaciteit van de toen leverbare WTW-units, daarom waren er twee nodig. Samen voldeden die wel aan de bouwvergunnningseisen. Door de opdeling is er geen optimale uitwisseling van warmte. Gratis zonnewarmte komt niet ten goede aan het hele huis, maar alleen aan de ruimtes gekoppeld aan het betreffende systeem. Hier in huis betekent dat dat de zonnewarmte van de pal op het zuiden liggende slaapkamer die mijn werkkamer is, niet bijdraagt aan de temperatuur in de woonkamer waar de cv-thermostaat hangt. Wat de systemen elk wel doen is warmte vasthouden. Het WTW-rendement is daarbij 90%.
Mijn plan
De bestaande J.E. StorkAir WHR 90-units zijn van 2002 en naderen einde levensduur. Nieuwe WTW-units hebben meer capaciteit, dat betekent dat de twee units kunnen worden vervangen door één grotere. Daarvoor moeten de gescheiden leidingstelsels worden samengevoegd wat meteen de zonbenutting verbetert. Bovendien halveren de stroom- en onderhoudskosten. De WTW-unit die ik beoog wordt de Zehnder J.E. StorkAir ComfoAir-Q met een capaciteit van 450 m³/h en met niet alleen warmte-, maar ook luchtvochtigheidsterugwinning.
De verbouwing
De linker unit die ik voorlopig intact hou, zit naast de zone waar de vier kanalen van beide stelsels uit de vloer komen. De nieuwe unit komt op dezelfde plek. De kanalen moeten om-en-om gekoppeld worden en dan worden verbonden met de ventilatie-unit. Ik doe dat met flexibele geluiddempers en T-stukken. Het kanalensysteem is nu voorbereid, zodra de nieuwe unit wordt aangeschaft kan die meteen worden aangesloten.
Voordat het meten van de luchtbalans van het totale stelsel kan beginnen maak ik eerst de warmtewisselaar en de ventilatoren schoon zodat de WTW-unit weer optimaal werkt. De wisselaar zet ik in bad en spoel met de douchekop al het stof en vuil eruit wat zich de afgelopen tijd heeft vastgezet tussen de platen. Er komt meer uit dan ik verwachtte, het rendement was dus flink teruggelopen. De ventilatorschoepen reinig ik met een zachte kwast.
Bij het meten van de luchtbalans zijn veel variabelen in het spel: de instellingen van de ventielen in de kanaaluitmondingen overal in huis, de balans in m³/h tussen ingeblazen en afgezogen lucht en de ventilatorinstellingen in percentage van het vermogen voor toevoer en afvoer bij de drie ventilatiestanden hoog, midden en laag. Het is een traject van gissen en verfijnen dat na zes sessies leidt tot aanvaardbare waardes zoals te zien is aan de grafiek op het laatste plaatje.
Verrassingen

  1. Door het installeren van flexibele geluiddempers in de kanalen is het werkende WTW-systeem nog amper hoorbaar; zelfs in stand 3 (hoog).
  2. Op de WHR kun je een badkamerschakelaar met tijdvertraging aansluiten. Ik heb dat voor een paar tientjes gedaan en heb nu een draadloze drukknop in de badkamer de de unit gedurende 30 minuten in stand 3 zet.
  3. Deze WHR is niet voorzien van een bypass die 's zomers voorkomt dat de warmte in huis wordt vastgehouden met de toevoer aan. Toch is het mogelijk om handmatig een bypass te creëren, namelijk door in het interieurfront van de WHR twee geïsoleerde kleppen tijdelijk te verwijderen en wat Hepa-filterdoek toe te voegen. Je kunt dan met de toevoer aan via het kanalensysteem de nachtkoelte in huis halen. Overdag moet je de toevoerventilator dan wel uitzetten.

Conclusie
Het is jammer dat ik nu pas na 11 jaar al deze mogelijkheden ontdek. De "tijdelijke" WHR 90-unit voldoet zo goed dat ik vervanging zo lang mogelijk wil uitstellen.

Onthutsende conclusies heb ik ook:
  1. de inregeling van de systemen heeft nooit goed plaatsgevonden;
  2. bij de aanleg hadden volgens de akoestische bouweisen geluiddempers moeten worden toegepast.

Frank van de Loo