Anselm Kiefer
Sag mir wo die Blumen sind

Van Gogh Museum én Stedelijk Museum, Amsterdam, 18 maart 2025

Vincent van Gogh (1853-1890) blijft inspirerend en dat wil kunstenaar Anselm Kiefer (1945) ons laten zien. Bij de dubbel-expositie geeft het museum de volgende uitleg:

De invloed van Van Gogh is onmiskenbaar in Kiefers werk aanwezig. Talrijke panoramische landschappen roepen de korenvelden van Van Gogh in herinnering. Ook de zonnebloem, onlosmakelijk verbonden met Van Gogh, is een terugkerend onderwerp bij Kiefer.

Voor Kiefer zijn met name de composities van Van Gogh belangrijk: de opbouw in verschillende op elkaar gestapelde stroken, de nadruk op het platte vlak, en de heel lage of juist uiterst hoge horizon. Zoals Kiefer zelf zegt, bouwt Van Gogh zijn schilderijen heel weloverwogen op en geeft hij het landschap zo een nieuwe context. 'En toch, ondanks die eenvoudige compositie, worden we ontroerd, overweldigd zelfs [...] we voelen dat onze onzekere benadering van deze wereld wordt blootgelegd.'

Een andere overeenkomst met Van Gogh is het belang van literatuur. 'Boeken en werkelijkheid en kunst zijn voor mij soortgelijk', schreef Van Gogh. Ook voor Kiefer is literatuur −met name poëzie− een onuitputtelijke bron van inspiratie. Zijn werk zit vol (tekst)verwijzingen naar mythologische verhalen en filosofische begrippen.

Het is een indrukwekkende tentoonstelling door hoeveelheid en formaat, ook hier weer, en synchroon op twee locaties. Ik zag al eerder werk van hem geëxposeerd, in 2024 in Museum Voorlinden en in 2015 in Hangar Bicocca in Milaan tijdens een excursie.
Ik krijg er geen vat op, vind het niet perse lelijk, maar vooral indrukwkkend.
Frank van de Loo